ÇOCUÐUM OKULA HAZIR MI?
Bir çocuðun öðrenmeye, okulda ve bahçede yalnýz oynamaya,
anne- babasý olmadan sosyalleþmeye, kendi baþýna öz bakýmýný saðlamaya,
kýsacasý okula baþlamaya hazýr olabilmesi için 5 ayrý alanda yeterli bir
geliþim göstermesi gerekir.
1. Fiziksel yeterlilik ve
motor geliþimi: Genel
saðlýk durumu, büyümesi veya herhangi bir engeli olup olmadýðý, motor
becerilerinin yani yürüme, koþma gibi büyük kaslarýn kullanýlmasýný gerektiren
becerilerin geliþimi ve kalem, makas tutma gibi küçük kaslarýn kullanýlmasýný
gerektiren becerilerin geliþim düzeyi.
2. Sosyal ve
duygusal geliþimi: Sosyal
ortamlardaki davranýþlarý, sýrasýný bekleyebilmesi, paylaþabilmesi, iþbirliði
yapabilmesi, duygularýný ifade edebilmesi.
3. Öðrenmeye yaklaþabilmesi: Meraklý olup olmadýðý, motivasyonu, ilgisi, isteði.
4. Dil geliþimi: Dinleme ve konuþma becerisi, kelime
daðarcýðý, iletiþim kurabilmesi.
5. Genel bilgi düzeyi ve
algýsý: Ses ve harfler
arasýnda bað kurabilme, alan algýsý, sayý bilgisi, yukarý, aþaðý, hafif, aðýr
gibi soyut kavramlarý algýlayabilmesi.
Çocuðunuzun bu alanlarda yeteri kadar geliþip geliþmediðini
nasýl anlayabilirsiniz?
Çocuðunuzun saðlýk kontrollerini düzenli yaptýrýyorsanýz,
doktoru onun geliþimini zaten takip ediyordur. Geliþimi ile ilgili bir problem
olduðu takdirde sizi uyaracak ilk kiþi çocuðunuzun doktorudur.
Bunun yanýnda, çocuklarýn doðduklarý günden itibaren, ay be
ay neler yapýp neler yapamayacaðýný genel bir çerçeve içinde birçok kaynaktan öðrenebilirsiniz. Bir çocuðun aþaðý
yukarý kaç yaþlarýnda yürümesinin, kaç yaþlarýnda konuþmaya baþlamasýnýn normal
olduðu, çocuk saðlýðý ile ilgili kaynaklarda belirtilmiþtir. Bu bilgiler
ýþýðýnda çocuðunuzu gözlediðinizde, diðer çocuklarla da karþýlaþtýrarak onun
genel çerçeve içinde nerede olduðunu daha iyi anlayabilirsiniz. Eðer çocuðunuz
yaþýtlarýyla aþaðý yukarý ayný þeyleri yapýyorsa, okulda bir sýkýntý
yaþamayacaktýr. Diðer yandan, bahsettiðim alanlardan herhangi birinde bir
problem olduðunu düþünüyorsanýz., okulda baþlamadan
önce ve okuldayken eksikliklerini gidermek üzere ona destek olmanýzý tavsiye
ederiz. Böylelikle, çocuðunuz okula daha istekli gider.
Çocuðun
okula istekli gitmesi ve orada mutlu olmasý, daha kolay uyum saðlamasý için
neleri yapabilirsiniz?
1.
Ona
her gün en az birkaç sayfa hikaye okuyun. Böylece
birçok becerisinin geliþmesine destek saðlamýþ olursunuz; dinleme, dikkatini
verme, gerektiðinde sorular sorarak iliþki kurma, yeni bilgiler öðrenme gibi…
2.
Onunla
oyunlar oynayýn. Sizinle oyun oynarken, sýrasýný bekleme, kazanma, kaybetme
gibi sosyal ortamda karþýlaþacaðý durumlara aþina olur.
3.
Hayatýný
düzene sokun. Yemek saatleri, uyku saatleri, banyosu, oyun saatleri her gün
ayný saatlerde olursa kurallara uymayý kendisinden beklenenleri saatinde
yapmayý öðrenir.
4.
Baþarýlý
olduðunda onu ödüllendirin. Onu eðitirken pozitif disiplinli seçin. Çocuk
eðitiminde cezalandýrmanýn bir iþe yaramadýðý artýk ispatlanmýþtýr. Pozitif
disiplinin ana fikri þudur: Çocuklarý kendilerini iyi hissederlerse daha iyi
davranýrlar. Bu nedenle, davranýþlarý deðiþtirirken ceza sisteminden çok ödül
sistemini kullanýn. Cezalandýrýlmýþ çocuklar, cesareti kýrýlmýþ çocuklardýr.
Cesareti kýrýlan çocuklar daha fazla yanlýþ davranýþa yönelir. Son olarak ve en
önemlisi; sarýlarak, baþýný okþayarak çocuðunuza sevginizi gösterin. Severken
þýmartacaðým diye korkmayýn. Þýmartmak ve sevmek arasýnda önemli bir fark
vardýr. Çocuðunuzu çok sevdiðinizi göstermek onu þýmartmaz. Onun mantýklý
mantýksýz her isteðini yerine getirmek þýmartýr. Araþtýrmalara göre her gün
sevgi gören çocuklar daha az stres hormonu salgýlýyor ve huzursuz olduklarýnda,
stres reaksiyonlarý ile daha kolay baþ edebiliyorlar.
KUÞKULARINIZI
BU SORULARLA GÝDERÝN
1. Basit kurallara ve yönlendirmelere
uyabiliyor mu?
2. Baþka çocuklarla oynayabiliyor mu?
3. Kalem veya pastel boya kullanabiliyor
mu?
4. Baþka çocuklarla geçinebiliyor mu?
5. Diðer çocuklarýn duygularýný
anlayabiliyor mu?
6. Sýrasýný bekleyebiliyor mu?
7. Paylaþmayý biliyor mu?
8. Duygularýný ifade edebiliyor mu?
9. Yetiþkinlerle iliþki kurabilip
isteklerini söyleyebiliyor mu?
10.
Ona
kitap okuduðunuzda veya hikaye anlattýðýnýzda sizi
dinleyebiliyor mu?
11.
Tuvalet
eðitimi var mý?
12.
Kýyafetlerini,
ayakkabýsýný giyebiliyor mu?
13.
Adýný,
adresini, telefon numarasýný söyleyebiliyor mu?
14.
Anne-babasýndan
ayrýlma problemi yaþýyor mu?
15.
Uyumadan,
yorulmadan yaklaþýk 4 saat aktivitelere katýlabiliyor mu?
16.
Arkadaþlarýyla
problem yaþadýðýnda büyüklerden yardým isteyebiliyor mu?
17.
Kendi
baþýna yemek yiyebiliyor mu?